PETRO-KİMYA

Petrokimya endüstrisi içerisinde petrol rafineri ürünleri, doğal gaz, plastik, lastik, elyaf hammaddeleri, diğer organik ara malları gibi daha pek çok geniş ürün yelpazesini tutan bir sektördür. Sektör ambalaj, elektronik, otomotiv, inşaat, tekstil ve tarım gibi altta pek çok sektöre destek vermektedir. Türkiye’de kimyasal üretimin %25’ini temsil eden sektörün büyüme hızı GSYH’ deki büyüme hızının yaklaşık 2 katı seviyelerindedir.

Türkiye’nin gelişmekte olan sektörlerinden biri olan Petro-kimya her ne kadar ithalata bağımlı bir sektör olsa da üretim ve ihracat oranları her geçen sene artı yönünde seyretmektedir.

2012 yılı değerlerine bakıldığında 142 ülkeden 36,2 milyar dolarlık ithalat yapıldığı gözlemlenirken, 189 ülkeye 13,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştiği kaydedilmiştir. İhracatın 2000 yılında 2,2 milyar dolar olduğu göz önünde bulundurulursa 2012 yılına gelindiğinde bu rakamdaki artış dikkat çekmektedir. Türkiye’nin kimya sektöründe AB ülkeleri ile ihracat ve ithalat değerleri sırasıyla, %49 ve %57’dir. Son yıllarda Yakın ve Orta Doğu ve Diğer Asya ülkeleri ile yapılan ihracat yükselmiş ve bu oran 2011 yılında %31.7, 2012 yılında ise %33.6 olarak yansımıştır.

Türkiye’de 22 bin firmanın faaliyette olduğu sektör 230 bin kişiye istihdam sağlamakta ve 2600 madde ve müstahzar üretimi gerçekleştirmektedir.

Türkiye’nin stratejik konumu bu sektörde de kendisine ve pek çok ülkeye fayda sağlamaktadır. Türkiye’nin dünyadaki petrol ve doğal gazın %70’nin bulunduğu bölge ile yüksek miktar enerji tüketen bölge arasında bir enerji koridoru görevi görmesi avantajını kullanarak 2023 için önemli hedefler belirlemiştir. Bu hedefler arasında; yüksek katma değerli üretim yapısına geçmek, ara girdi ithalatını azaltmak ve ihracatın ithalatı karşılama oranını %71’e çıkarmak başta gelmektedir.

Öte yandan, Türkiye’deki petrol değerlerine bakıldığında, 2011 yılı için petrol üretimi 2.285.103 ton gerçekleşirken aynı yılda ithalat 27.722.652 ton, ihracat ise 7.651.773 ton olarak kayıtlara geçmiştir.

Irak – Türkiye Ham Petrol Boru Hattı ve bugüne kadar yaklaşık 190 milyon ton ham petrol taşınmış olan Bakü – Tiflis – Ceyhan ham petrol boru hattı Türkiye’nin önemli petrol boru hatlarındandır.

Çukurova Bölgesi

KİMYA

Kimya sektörü modern dünyadaki endüstriyel üretimin temelini oluşturmaktadır. Hammadde olarak çoğunlukla petrol ürünleri, metaller, su, hava vs. kullanarak günümüzde 70.000’den fazla ürün elde edilmesini sağlamaktadır.

Çukurova Bölgesi’nin önümüzdeki dönemde Türkiye içerisinde yerine getireceği işlevleri, oynayacağı rolleri belirlemede ulusal politikalar da önemli rol oynamaktadır. Bölgede sonlanan petrol boru hatları, yatırım kararı alınmış petro-kimya tesisleri, ilan edilmiş olan enerji ihtisas endüstri bölgesi gibi yatırım ve altyapı kararları bölgedeki petro-kimya sanayinin ve buna bağlı türev sektörlerin önümüzdeki dönemde bölge için önem arz edeceğini, bölgenin Türkiye içerisinde bu alandaki iki merkezden biri olacağını göstermektedir.

Bölgemizin 2013 yılında kimyevi maddelerin ve mamullerin toplam ihracatı 190.85 bin dolar olarak belirlenmiştir.

Ekonomi Bakanlığı, Adana ve Mersin illerini kapsayan Çukurova Bölgesi'ndeki kimya sektörünün analizini yapan bir rapor hazırladı. Raporda, Çukurova Bölgesi'nin kritik konumda yer aldığı ve kimya sanayinde sahip olduğu potansiyelle yakın gelecekte Türkiye'nin en önemli kimya sanayi merkezi olma yolunda ilerlediği ifade ediliyor.

Kimya sektöründe, 3 milyar lirayı aşan cirosuyla Türkiye'nin 5'inci sırasında yer alan Çukurova bölgesi, yoğunlaşma endeksi ile de İstanbul'un önüne geçti. 2018 yılında işlerlik kazanması planlanan Ceyhan bölgesindeki yıllık 10 milyon ton kapasiteli rafineri yatırımıyla Çukurova Bölgesi'nde kimya sanayinin yakın gelecekte ekonominin en önemli unsuru haline gelmesi bekleniyor.

Petrol

Adana’ya bağlı Yumurtalık ilçesi gerek doğal gaz gerekse ham petrol boru hatlarının kesişme noktasındadır. Bu yönüyle bölge; rafineri, petrokimya, petrol ürünleri ve termik santral alanlarında yapılacak yatırımlar için önemli bir potansiyele sahiptir.

2015 yılına kadar, Ceyhan’a ulaşan petrol miktarının 500 milyon varile çıkması hedefleniyor.

Bölgede sonlanan Bakü-Ceyhan, Kerkük-Ceyhan petrol boru hatları, planlanan rafineri yatırımı ve Samsun-Ceyhan Petrol Boru Hattı ile yakın gelecekte bu sektörde ülke sınırlarını aşan bir odak olacak.